'Het begint allemaal op de tekentafel, met een goed ontwerp'

'Het begint allemaal op de tekentafel, met een goed ontwerp'

Het ontwerpproces

Hoogwaardig gebruik. Mogelijkheden voor hergebruik of herfabricage. Het begint allemaal op de tekentafel, met een goed ontwerp. We ontwikkelen ons meubilair volgens de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid en de principes van de Circulaire Economie.

Handvat voor de toekomst

Gispen gelooft in het succes van de circulaire economie. We zien dat de transitiefase wordt belemmerd door onzekerheid, onduidelijkheid in regels en richtlijnen in onze branche en daarbuiten. Om die reden ontwikkelden wij in samenwerking met TNO een nieuw Design Framework dat houvast biedt in de (product) ontwikkelingen voor de toekomst.

De professional aan het woord

Gispen in transitie. HERGEBRUIK > WAARDEBEHOUD > MINDER VERBRUIK > Dit zijn de sleutelwoorden van een circulaire economie. Ik geloof in deze circulaire principes. Mijn overtuiging is dat, zowel nieuwe als hergebruikte, goed ontworpen producten garant staan voor een duurzaam interieur. We willen de levensduur van producten verlengen. En onze verantwoordelijkheid nemen op basis van goede afspraken en de juiste incentive om de cirkels te sluiten. Met alle voordelen van dien!'

Rick Veenendaal Manager circulaire economie

Neem contact met mij op

* Vereiste velden

Circulaire ontwikkelmethode

Uitgangspunt van een circulair economische benadering is het sluiten van de verbruik- en productiecirkels met zoveel mogelijk waardebehoud. Materialen blijven in de ruwe vorm in gebruik, er is geen sprake van degeneratie. Waarde kan veel eerder behouden blijven door hergebruik van producten en halffabricaten. Behoud betekent dat het product in zijn originele vorm aan te passen en te gebruiken is met gevoelswaarde ‘nieuw’. Dit garandeert een lange levensduur.

 

Waar te beginnen?

Functionaliteit staat hierbij voorop. Iedere actie die (één van) de cirkels sluit voegt meerwaarde toe. Belangrijk hierbij is het productontwerp, de retourstromen, de her-productie en de ketenintegratie. Waar te beginnen? Wanneer is een product ‘meer circulair’ dan een ander product? Die vraag is de grondslag geweest voor het ontwikkelen van een handvat voor het vergelijken van producten en het ondersteunen van ontwerpkeuzes: het Design Framework.

 

Scoren

De methode van het Design Framework maakt circulair ontwerpen en de producten die hieruit voortvloeien meetbaar. Doordat onderliggende vereisten gescoord worden, komt er uiteindelijk één score uit dat aan het product wordt toegekend. Hoe hoger de score, hoe beter een product een lange levensduur heeft. Door hergebruik, functionele aanpassingen gedurende gebruik, hermaken en uiteindelijk recycling. Dit alles met aandacht voor de bijbehorende processen. 

Design Framework

De ontwikkeling van het Framework is gestart met het doel handvatten te bieden tijdens het ontwerpproces en de (product)ontwikkelingen voor de toekomst.  en om producten onderling te kunnen vergelijken. Met het Design Framework is de circulaire ontwikkeling inzichtelijk voor zowel onze productontwerpers als bijvoorbeeld de eindgebruiker. Onze visie is dat iedere beslissing die we nemen uiteindelijk bijdraagt aan een circulaire economie. Dit kan echter op zoveel aspecten, dat het soms lastig is te bepalen wat een goede keus is. Het Design Framework helpt ons om keuzes te maken en scherp te blijven zodat we blijven verbeteren.

De methode maakt circulair ontwerpen en de producten die hieruit voortvloeien meetbaar. Doordat onderliggende vereisten als punten gescoord kunnen worden en uiteindelijk één score aan het product kan worden toegekend. Een groot aantal onderwerpen komt aan bod in het Design Framework, een overzicht hiervan vindt u hieronder.

 Design Framework voor circulaire producten | Gispen

Voordelen

Het gebruik van het  Design Framework heeft de volgende voordelen:

- Maakt het mogelijk ontwerp- en productiekeuzes tegen elkaar af te wegen
- Geeft inzicht in de overwegingen, mogelijkheden en samenstellingen van een product
- Zet de ambitie en doelen helder weg
- Stimuleert het verder ontwikkelen van producten en processen
- Is onderdeel van een procesmatige aanpak
- Is eenvoudig toepasbaar

Hoe werkt dat concreet?

Hoe ziet dat er concreet uit? Het Design Framework bestaat uit 47 stellingen, verdeelt over 7 thema's. De verschillende thema's zijn: hergebruik, (de)assemblage, onderhoud en upgrade, logistiek, materiaal, retour en logistiek, productie. De 47 stellingen kunnen enkel met een ‘ja’ of een ‘nee’ beantwoord worden en opgeteld resulteert dit in een score. Op iedere categorie kan de score verschillen, want niet ieder product heeft dezelfde eigenschappen. Het spinnenweb laat in één overzicht zien dat een product bijvoorbeeld op ‘materiaal’ niet zo goed scoort, maar op ‘(de)assemblage’ juist heel goed. Het brengt duidelijk in kaart dat een circulair ontwerp niet zwart of wit is. Er is niet één juist antwoord, maar juist veel vlakken om op te beoordelen. Aan de hand van de Gispen Triennial stoelenserie lichtten we per thema één vraag uit. Hier wordt het circulaire principe ook onderbouwd.

Het Design Framework over hergebruik | Gispen

HERGEBRUIK

STELLING: Iedere module is voor 75% opgebouwd uit standaard onderdelen buiten een productfamilie. Onder een productfamilie verstaan wij productgroepen als stoelen, barkrukken, tafels etc.)

ANTWOORD: Ja

ONDERBOUWING: Triennial is zo ontworpen dat bijvoorbeeld de rug (= module) van een stoel ook de rug van een barkruk kan worden. Hiermee wordt de inzetbaarheid van iedere module vergroot in de levenscycli die volgen. De levensduur van het product wordt verlengd.

Het Design Framework over (de)assemblage | Gispen

(DE)ASSEMBLAGE

STELLING: Modules zijn demontabel tot afzonderlijke onderdelen die herbruikbaar zijn.
ANTWOORD
: Ja
ONDERBOUWING: Door een product zo te ontwerpen dat ieder onderdeel weer herbruikbaar is (dus dat een product te demonteren is zonder dat het beschadigd), verlengen we de levensduur. Bijvoorbeeld: De klant heeft vergaderstoelen met een draadframe en kan na 5 jaar deze stoelen beter gebruiken als flexibele werkstoelen op een kruisvoet. We wisselen de onderstellen om bij de klant en leveren de draadframe onderstellen weer aan een andere gebruiker. Zo blijven onderdelen in gebruik en worden ze geen afval.

Het Design Framework over onderhoud en upgrade | Gispen

ONDERHOUD EN UPGRADE

STELLING: Modules of onderdelen zijn bij de klant binnen 10 minuten schadevrij te vervangen of uit te wisselen door demontabele verbindingen. (1 persoon)

ANTWOORD: Ja

ONDERBOUWING: Door de hoes van Triennial afneembaar te ontwerpen (zonder te verlijmen) is het mogelijk deze op locatie bij de klant te vervangen. Met een eenvoudige schroefverbinding (slechts 1 schroef losdraaien!) is de rug los te schroeven van de zitting en met ritsen te vervangen. Dit verlengt de levensduur van een product zonder dat het product retour hoeft naar de fabriek.

Het Design Framework over logistiek | Gispen

LOGISTIEK

STELLING: Het product is zo ontworpen dat het flat-packed of genest vervoerd kan worden. Het flat-packen of nesten mag niet leiden tot beschadigingen tijdens transport of in/uitpakken.

ANTWOORD: Ja

ONDERBOUWING: De kuipen, ruggen en onderstellen van Triennial zijn zo ontworpen dat ze te stapelen zijn en eenvoudig te (de)monteren. Daardoor is het mogelijk de producten te transporteren in losse modules, die zo te nesten zijn dat er bijna geen lucht meer tussen zit. Dit maakt het transport efficiënt. Waardoor veel minder vrachtwagens nodig zijn om dezelfde hoeveelheid stoelen te vervoeren.

Het Design Framework over materiaal | Gispen

MATERIAAL

STELLING: Vermengingen van materialen is vermeden. Materialen zijn altijd van elkaar te scheiden.

ANTWOORD: Nee

ONDERBOUWING: Het staal (frame) is te scheiden van de kuip (hout en schuim) en de stof (hoes) is te scheiden van de kuip. Maar de houten schaal is (nog) niet te scheiden van het schuim op de zitting en rug. Deze worden verlijmd, tot op heden is dit voor ons de enige manier om de gewenste kwaliteit te leveren. Zonder verlijmen gaat het schuim schuiven en zijn de stoelen niet meer bruikbaar na verloop van tijd. De theoretische alternatieven die we bedacht hebben zijn nog niet mogelijk omdat we tegen de grenzen van de industrie aanlopen.

Het Design Framework over retour en logistiek | Gispen

RETOUR EN LOGISTIEK

STELLING: Monteurs scheiden verpakkingsmaterialen die niet hergebruikt kunnen worden en bieden deze aan ter correcte verwerking.

ANTWOORD: Ja

ONDERBOUWING: Bij het uitleveren van meubilair scheiden onze monteurs alle verpakkingsmaterialen op locatie en nemen dit mee terug naar de fabriek. Een deel van de verpakking wordt in de fabriek hergebruikt. Het overige materiaal wordt gescheiden afgevoerd middels containers voor  papier, plastic en andere verpakkingsmaterialen. De plastic verpakkingen worden zelfs weer gebruikt om nieuwe producten van te maken. Bijvoorbeeld als grondstof voor de 3D geprinte constructie voor onze Sett bank, gemaakt van 95% gerecycled plastic.

Het Design Framework over productie | Gispen

PRODUCTIE

STELLING: Het product wordt in een CO2 neutrale fabriek gemaakt.

ANTWOORD: Nee

ONDERBOUWING: Triennial stoelenserie wordt gemaakt op een productielocatie in België. Deze fabriek stelt zeker hoge eisen aan duurzaamheid en milieu, maar is (nog) niet CO2 neutraal. We blijven onszelf en alle leveranciers uitdagen om zoveel mogelijk duurzaamheidsmaatregelen door te voeren in de productielocaties.

Conclusie

Hoewel dit slechts een beperkt aantal voorbeelden van de stellingen en de onderbouwing betreft. Geeft dit echter wel een beeld van onze circulaire ambities. Bij iedere productontwikkeling worden deze vragen als leidende circulaire principes gehanteerd en dagen wij ons uit om zoveel mogelijk ‘ja’ te scoren. Dit vraagt om extra creativitiet en lef om anders te denken. Maar daar houden we bij Gispen wel van!

loader