Nederland
Belgie Belgique
FMHaaglanden

Inrichtingsadvies

Bij elk interieurontwerp dat ik maak, kijk ik eerst naar de mensen die ergens werken en hun activiteiten. Binnen elke werkomgeving – of dat nou een kantoor is, een zorg- of onderwijsomgeving – wil je dat er voor iedereen een plek is om prettig te werken. Om te overleggen met elkaar, maar ook om geconcentreerd te kunnen werken. Hoe zorg je daar óók binnen een meer open werkomgeving voor? Niet alleen qua indeling van een ruimte, ook qua akoestiek zijn er allerlei mogelijkheden. Het gaat erom die slim te benutten. Daar denk ik met plezier over mee.

 

Alice Tabak
Interieurarchitect bij Gispen

Contactformulier

Branche

Akoestiek staat steeds meer in de aandacht, klopt dat?

Met de komst van meer open werkomgevingen, is er inderdaad meer aandacht voor. En terecht. Al vind ik persoonlijk dat de aandacht teveel uitgaat naar de negatieve effecten van omgevingsgeluiden en geluidshinder. Wat mij betreft zou de focus meer mogen liggen op het creëren van de juiste balans tussen communicatie en concentratie. Daar zijn allerlei mogelijkheden voor!

 

Wat versta je precies onder balans?

Meer in het algemeen gesteld wil je dat er voor alle medewerkers binnen een werkomgeving – of dat nou een kantoor-, zorg- of onderwijsomgeving is een plek is waar zij prettig hun werk kunnen doen. De één kan prima werken in een druk bedrijfsrestaurant met koptelefoon met muziek. Een sensitief persoon die meer last heeft van prikkels en geluiden, wil je de mogelijkheid bieden om een rustigere plek op te zoeken. De juiste balans creëren tussen een meer open en gesloten werkomgeving en variatie in werkplekken bieden, is dus essentieel. De beschikbaarheid over voldoende concentratieplekken is belangrijk. Bovendien draagt het bieden van keuzemogelijkheden bij aan het gevoel van eigen regie en controle, wat de concentratie kan bevorderen.

Wissel een open ruimte af met gesloten overleg- en concentratieruimtes, waarbij het ideaal is dat in de open ruimte maximaal acht personen werken. Bij een call center of bijvoorbeeld een Support afdeling werken nu eenmaal meerdere personen in één ruimte. In dat geval zijn extra akoestische voorzieningen belangrijk én een slimme positionering van de werkplekken ten opzichte van elkaar. Bijvoorbeeld met de inzet van werkplekschermen met een hoogte van 1.40 meter; dit is de de optimale hoogte voor geluidsreductie in een open ruimte.’

Ook goed om te weten: onderzoek heeft uitgewezen dat je een open ruimte niet té groot moet maken.
Alice Tabak Interieurarchitect bij Gispen
Fontys Hogeschool ICT
Project Fontys Hogeschool ICT
Innovatielab TQ

Hoe kom je tot de juiste indeling en variatie?

Daar helpt onze inrichtingsfilosofie bij. Bij elk interieurontwerp kijken we éérst naar de mensen en hun activiteiten, dan naar de omgeving en dan pas komen de benodigde producten in beeld. Vertaald naar het thema akoestiek.

Vertaald naar akoestiek:

  • Mensen: wie werken ergens en waar is behoefte aan? Iedereen is verschillend en heeft zijn eigen behoeftes. Varieer dus met open gebieden waar meer geluid is en met meer afgeschermde plekken voor extra privacy. Invloed hebben op de keuze van de werkplek draagt bij aan het werkplezier en welzijn van de medewerkers.

  • Activiteiten: zorg binnen de werkomgeving voor een goede balans tussen communicatie en concentratie. Naast een slimme positionering van verschillende activiteiten binnen een ruimte, kun je met akoestische voorzieningen extra voordeel behalen.

  • Omgeving: bekijk de totale werkomgeving in het licht van die goede balans. Zo is er bij een entree vaak meer reuring en dat is prima, het is een ontmoetingsgebied. Daar richt je het interieur op in. Hoe verder je vervolgens het gebouw in komt, hoe meer ruimte er idealiter is voor stilte en concentratie. Gispen heeft verschillende producten in het assortiment die daarbij helpen.

  • Producten: van plafonds, wanden en gordijnen tot los meubilair en zelfs de verlichting – je kunt op verschillende manieren zorgen voor een prettige akoestiek.’

 

Waar begin je als je akoestische voorzienigen wilt treffen?

‘Het begint altijd bij de basis: het plafond en de vloer. Als interieurarchitect ben je afhankelijk van de bouwkundige materialen die gekozen zijn en de mate van geluidsabsorptie. Wil een architect bijvoorbeeld graag een bouwkundig beton plafond voor een bepaalde esthetische uitstraling, dan kun je denken aan plafondeilanden om het geluid in de ruimte te dempen. Of bespuit een bouwkundig plafond met cellulosevezels gewonnen uit papier. In de meeste kantoren ligt tapijt dat een goede akoestische waarde heeft. In scholen ligt meestal een harde vloer, dan is het akoestische plafond nog belangrijker. Bij een harde vloer kan er gekozen worden voor een vloer met extra demping van contactgeluid.’

‘Daarna ga je kijken naar de materialen in de omgeving. Wordt er veel glas toegepast dan is het een optie om dit deels te voorzien van viltpanelen. Dit gaat wel ten koste van de transparantie. Op dichte tussenwanden kun je visuals toepassen met een akoestische werking. Andere opties zijn akoestische werkplekschermen of het gebruik van viltpanelen op wanden. Vilt en mos zijn mooie voorbeelden van gerecyclede en biobased materialen. Wat weer goed past binnen onze circulaire manier van denken.’

Hoe circulair is een onderwerp als akoestiek?

‘Bij alle nieuwe producten die wij nu maken, dus óók akoestische oplossingen, kijken we met een circulair oog naar de mogelijkheden. Dat begint al bij het ontwerp, dus aan de tekentafel. We ontwerpen onze producten zo modulair mogelijk: ze zijn eenvoudig demontabel tot afzonderlijke onderdelen, en elk onderdeel is weer herbruikbaar. We kijken uiteraard ook naar de materialen die we gebruiken én die we kunnen hergebruiken. Zo transformeren we oude bureaubladen tot tussenschermen bij werkplekken, voorzien van een akoestische gestoffeerde hoes. Veel van onze producten zijn gestoffeerd. We werken samen met gespecialiseerde partijen om gestoffeerde producten zo circulair mogelijk te maken. Re-Wool van Kvadrat is een goed voorbeeld; deze stof bestaat uit 45% gerecycled wol. En Kvadrat neemt stoffen als Re-Wool weer terug om er nieuwe producten van te maken. Zo maken we samen de cirkel rond. Ook circulair: we verlijmen stoffen niet, maar werken altijd met afneembare hoezen.

Foto: Moswand entree Gispen Inspiratie Centrum
Biosintrum

Biobased materialen

‘Bij de entree van het Gispen Inspiratie Centrum hebben we een moswand toegepast. Naast moswanden zie je ook steeds meer plantenwanden. Dat wordt ook wel Biophilica genoemd; binnen werkomgevingen de natuur naar binnen halen. Plantenwanden zijn daar een goed voorbeeld van – je haalt groen naar binnen, ze zijn luchtzuiverend, verbeteren de luchtvochtigheid en… hebben een akoestische werking!


Heel leuk is het als je opdrachtgevers treft die daarvoor open staan. Dan denk ik meteen aan het Biosintrum: een biobased broedplaats waarvoor wij het interieurontwerp en de totaalinrichting mochten verzorgen, inclusief verschillende biobased materialen. Zo hebben we daar mycelium Synewave panelen toegepast op de achterwand van een grote congresruimte.’

Bekijk project Biosintrum
Akoestische plafondpanelen

Nog meer akoestische producten die Gispen levert:

  • Akoestische plafondpanelen en -eilanden.
  • Akoestische panelen: van gestoffeerde panelen tussen duobureaus (bijvoorbeeld hergebruikte bureaubladen) tot biobased wanden op basis van mycelium (schimmeldraden).
  • Akoestische lampen: de lampenkap is akoestisch of de lamp is een groter plafondeiland met verlichting erin.
  • Akoestische gordijnen: deze nemen meer geluid op dan gewone gordijnen (geluidsabsorptie van 5-8 keer meer).

Wat zeggen onderzoeken naar akoestiek?

Er is een Expertgroep Mensgerichte Werkomgeving, een onafhankelijke expertgroep waarin het hbo, het wo, adviesbureaus, bedrijfsleven en leveranciers de krachten bundelen. Deze groep heeft onderzoek gedaan naar open kantoren. Wat daaruit blijkt is dat er binnen kantoren gemiddeld 50% concentratiewerk gedaan wordt. In open kantooromgevingen wordt dat vaak vergeten; men zou zich daar bewuster van moeten zijn. Reduceer je het geluid, dan heeft dat maar liefst 27% effect op de concentratie en medewerkerstevredenheid. Ook in Zweden wordt veel onderzoek gedaan naar akoestiek. Daar komen waardevolle uitkomsten uit per segment: kantoor, zorg en onderwijs.



Wat zijn nuttige uitkomsten voor kantoren, zorg en onderwijs?

Onderzoek van Ecophon (ontwikkelaar en producent van akoestische en modulaire plafond- en wandpanelen) wees uit dat op kantoren dankzij een hoogwaardig akoestisch plafond de cognitieve stress met 11% wordt verminderd. Vraag je het aan de medewerkers zelf, dan is er een afname van 16% van de ervaren stress. Wat de zorg betreft: onderzoek van een Academisch Ziekenhuis in Zweden toont aan dat een goede akoestiek leidt tot een afname van éxtra medicatie van maar liefst 67%. Wordt het lawaai in de gangen gereduceerd, dan verbetert bovendien het herstel van patiënten omdat zij zowel overdag als ’s nachts beter kunnen rusten en slapen. In het onderwijs is de spraakverstaanbaarheid heel belangrijk. Een nagalm van minimaal 0,6 sec is gewenst conform de Frisse scholen norm B; het streven is een nagalmtijd van 0,4 sec (norm A). Daar kun je voor zorgen door boven docenten een reflectiezone te creëren. Met extra akoestische plafonds en bijvoorbeeld vilten panelen tegen een achterwand kun je het omgevingsgeluid van studenten dempen.

Wat doe jij zelf met dit soort onderzoeken?

Bij Gispen werken we graag evidence based. Deze onderzoeksgegevens nemen we dus waar het kan mee in onze interieurontwerpen. Geluid is trouwens ook een van de aspecten van de WELL Building Standard, een keurmerk voor gezonde gebouwen. WELL kent elf themas die de gezondheid in gebouwen bevorderen: lucht, water, voeding, licht, beweging, thermisch comfort, geluid, materialen, geestelijke gezondheid, sociale gezondheid en innovatie. Voor een goede onderbouwing van de akoestiek in een bepaalde ruimte of open kantoor werken wij samen met gespecialiseerde externe adviseurs. Zij kunnen metingen uitvoeren voor onze opdrachtgevers.

REMADE belcel in gebruik bij Biosintrum

Heb je tot slot nog een paar heel praktische tips?

Dan kijk ik even naar de top 3 van omgevingsgeluiden waaraan mensen zich ergeren. Op nummer 1 staan telefoongesprekken. Een belcel in de directe omgeving van de werkplekken biedt hiervoor uitkomst. Tussenschermen tussen bureaus vangen ook direct geluid. Op nummer 2 staan kletsende collega’s. Zorg er daarom altijd voor dat er in een open werkruimte ook kleine overlegplekken in de nabije omgeving zijn, zoals MOXX. Dan blijven mensen niet aan elkaars bureaus staan praten. Op nummer 3 staan harde ringtones.’ Lachend: ‘Daar heb ik als interieurarchitect niet direct een akoestische oplossing voor, behalve goede onderlinge afspraken maken.

Bekijk onze ruimte in ruimte oplossingen

Gerelateerde items